Xatna — asosan, oʻgʻil bola olatining chekka kertmagini kesish marosimi. Dastlab ibtidoiy jamoa tuzumida paydo boʻlgan, oʻspirin bolaning kattalar safidan oʻrin olishi, balogʻatga yetishi munosabati bilan bajarilgan. Bunda har xil jismoniy sinovlar (och qoldirish, terini tilish, quloq suprasini yirtish, tishni sindirish, tishni egovlash va shu kabilar)ga duchor etilgan. Shunday odatlar Avstraliya, Okeaniya, Afrikada yashovchi ayrim xalqlarda saqlanib qolgan.

Baʼzi joylarda qizlarni ham xatna qilish (klitorni yoki kichik jinsiy lablarni olib tashlash) kabi odatlar mavjud. Bir qancha hollarda, jumladan, yahudiy, musulmonlarda diniy marosim shaklini olgan. Musulmonlarda bolalar 3—5—7 yoshda, ayrim hollarda 11—12 yoshgacha xatna qilinadi. Xatna marosimlari oʻzbeklar va bir qancha xalqlarda toʻy shaklida oʻtkaziladi. Ilmiy tibbiyotda olat kasallanganda va tugʻma nuqsonlari boʻlganda (parafimoz, fimoz va boshqalar) ham shunday operatsiya oʻtkaziladi.
TarixiTahrirlash
Xatna qildirish dunyodagi eng qadimgi jarrohlik amaliyotlaridan biridir. Qadimgi Misr, Finikiya xalqlarida xatna qildirish holatlari keng uchragan. Xatna qilish yahudiy va musulmonlar uchun diniy ahamiyatga ega boʻlgan amaldir.[1]
IslomdaTahrirlash
Garchi Qur’oni Karimda xatna qilish haqida hech narsa aytilmagan boʻlsa-da, hadislarda bu haqida bildirilgan. Paygʻambar Muhammad (sav) xatna qilish, Ibrohim alayhissalomdan qolganini eʼtirof etgan va uni chaqaloq tugʻilganinig yettinchi kunida amalga oshirishni tavsiya qilgan. Nabirasi Hasan va Husayin ham hayotlarining yettinchi kunida xatna qildirilgan.
Xatnaning afzalligiTahrirlash

Hozirgi kunda musulmon va yahudiy boʻlmaganlar orasida ham xatna qildirish ommalashmoqda. Bunga bir qancha sabablar bor:
- Xatna qilinganlar orasida jinsiy aʼzo saratoni xatna qilinmaganlardan ancha kam uchraydi.
- Turmush oʻrtogʻi xatna qilinmagan ayollarda bachadon saratoni olti baravar koʻp uchraydi.
- Jinsiy yoʻl bilan oʻtadigan infeksiyalar(OITS/SPID, Sifilis) xatna qilinmagan erkaklarni sakkiz baravar koʻproq bezovta qiladi.[2]
- Gigiena va estetika nuqtai nazaridan kelib chiqilsa, xatna qilishning afzalligi ochiq oydin namoyon boʻladi.
- Xatna qildirish turli xil urologik kasalliklarning eng yaxshi profilaktikasidir.
Xatna paytiTahrirlash
Xatna qildirish uchun muvofiq vaqt boʻlishi kerak, yaʼni buni sovuq paytda, xalq tili bilan aytilganda, gazak davrida qilish maʼqullanmaydi. Bunga sabab — bunday paytda yaraning bitishi qiyin boʻladi. Xatnani bola hali kichik vaqtida, iloji boricha ertaroq qildirgan maʼqul, chunki yoshi katta boʻlgani sayin bola oʻzini avvaylab, ogʻriqni ogʻirroq oʻtkazadi.
Циркумцизия или обрезание крайней плоти у мужчин – одно из наиболее распространенных хирургических вмешательств. Операция заключается в круговом иссечении крайней плоти или кожной складки, закрывающей головку полового члена. По статистике обрезание делается каждому пятому мужчине в мире. Наибольшую популярность эта операция приобрела в странах, где проживают мусульмане и иудеи.
При обрезании крайняя плоть может быть удалена полностью или частично. При полном удалении крайней плоти головка полового члена всегда остается открытой, при частичном она наполовину закрыта в спокойном состоянии полового члена.
Показания для проведения операции:
Для проведения циркуляции существуют как медицинские критерии, так и гигиенические показания:
Остроконечные кондиломы – это инфекции, вирусного характера, при котором у пациентов появляются отростки телесного цвета. Эти телесные новообразования, в виде «короны», окутывают низ головки пениса.
Фимоз: при этом заболевании крайняя плоть слишком сильно сужена. Это вызывает затруднению доступа до головки, и естественно, невозможность придерживаться правильной гигиены органа.
Различного рода травмы. Травмы крайней плоти могут быть получены, например, при половом контакте. Также частой причиной служит преждевременная эякуляция, когда семяизвержение (мужской оргазм), происходит слишком быстро.
Медицинские противопоказания для проведения обрезания:
Анатомическая аномалия полового члена (физиологические особенности). У тех мужчин, у которых уретра открыта, на нижней или верхней области пениса. Обрезание крайней плоти, строго противопоказано. Потому, что количества крайней плоти слишком мало, для следующего реконструктивного этапа.
Запущенный парафимоз. В этом случаи, крайняя плоть, долго находится за приделами головки пениса. В результате чего она становится толстой, и появляются отечности этой области. В таких случаях пациенты всегда соглашаются, что это их вина, они сами запустили этот процесс.
Различные язвенные образования в области полового пениса. В таких случаях пациентов направляю на лечение. И только, после его успешного завершения проводят циркумцизию.
Частые выделения в процессе мочеиспускания, носящие регулярный (системный) характер. Только после успешного лечения можно приступать к операции.
Наличие признаков воспаления кожи крайней плоти или головки полового члена (отек, покраснение, боли, зуд), гнойных или слизистых выделений из наружного отверстия уретры или из суженного отверстия крайней плоти. Проводится дополнительное обследование, а за 5-7 дней до операции назначается антибактериальная и противовоспалительная терапия.
Иные видимые противопоказания, например, онкологические заболевания, рак.
